خرگوش گیاه‌خوار است و دستگاه گوارش تخصصی دارد؛ جیره‌اش باید پرفیبر باشد. بیشتر مشکلات گوارشی در خرگوش با کم‌بودن فیبر مرتبط‌اند و نسبت اجزای جیره مهم‌تر از نام یا بسته‌بندی غذاست.
نکته‌ای که زیاد اشتباه می‌شود: پایه جیره خرگوش علف خشک است و پلت بخش کوچک‌تری از آن را می‌سازد. این راهنما بر پایه راهنمای مرک (MSD) است و جایگزین مشورت دامپزشک نیست.
پایه جیره: علف خشک نامحدود#
طبق منبع ثبت‌شده، خرگوش معمولاً به حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد علف خشک و مقدار کمتری پلت با ۱۵ تا ۲۰ درصد فیبر خام نیاز دارد. فیبر زیاد گوارش را پشتیبانی و خطر بیماری روده‌ای را کم می‌کند؛ جیره کم‌فیبر خطر بیماری گوارشی جدی را بالا می‌برد، به‌ویژه در خرگوش‌های جوان.
علف خشک باید باکیفیت و در دسترس نامحدود باشد. برای خرگوش بالغ، علف تیموتی یا علف‌های خشک کم‌کلسیم دیگر مانند جو دوسر، علف باغی (orchard) و علف چمنزار مناسب‌اند.
- علف خشک همیشه در دسترس باشد و روزانه تازه شود.
- علف تیموتی یا علف‌های کم‌کلسیم دیگر را برای خرگوش بالغ انتخاب کنید.
- بدون مشورت دامپزشک جیره را به‌طور ناگهانی عوض نکنید.
منابع این بخش: [۱]
پلت: مقدار کم و بدون افزودنی‌های انتخابی#
مقدار پلت پیشنهادی در منبع حدود یک‌چهارم پیمانه (فنجان) پلت پایه تیموتی به‌ازای هر ۵ پوند، یعنی حدود ۲٫۳ کیلوگرم، وزن بدن در روز است. پلت باکیفیتی که خنک، خشک و در بسته هوابند نگهداری شود و میوه خشک یا مغزی مثل افزودنی نداشته باشد معمولاً نیازهای غذایی را تأمین می‌کند.
دلیل پرهیز از افزودنی‌ها این است که خرگوش آن‌ها را به‌صورت انتخابی می‌خورد و پلت را کنار می‌گذارد؛ یعنی جیره عملاً نامتعادل می‌شود.
- مقدار را با وزن بدن بسنجید، نه با اندازه ظرف.
- پلت را هوابند و دور از رطوبت نگه دارید.
- پلت دارای میوه خشک یا مغز را کنار بگذارید.
منابع این بخش: [۱]
سبزیجات تازه و میوه#
منبع ثبت‌شده حدود یک پیمانه سبزی تازه به‌ازای هر ۲ پوند (حدود ۹۰۰ گرم) وزن بدن در روز پیشنهاد می‌کند و میوه را فقط در حد تشویقی گاه‌به‌گاه می‌داند. در فهرست منبع، علف یونجه، میوه‌ها و سبزی‌هایی مثل برگ شلغم، برگ بروکلی، خردل، کیل، کلم برگ، گل‌کلم و سیب‌زمینی شیرین در گروه «مقدار محدود» آمده‌اند.
برخی خوراک‌ها و گیاهان برای خرگوش سمی یا ناایمن‌اند. نمونه‌هایی که در منبع آمده: شکلات، دانه سیب، برگ ریواس، سیب‌زمینی سبز یا جوانه‌دار، آزالیا و فیلودندرون. تشویقی پرنمک، پرچرب یا کافئین‌دار هم ناایمن است.
- هر خوراک جدید را کم و آرام شروع کنید.
- پیش از معرفی غذای تازه با دامپزشک مشورت کنید.
- گیاهان آپارتمانی را دور از دسترس بگذارید.
منابع این بخش: [۱]
یونجه: برای چه کسی مناسب است#
طبق منبع، خرگوش بالغی که آبستن یا شیرده نیست معمولاً نباید علف یونجه یا پلت پایه یونجه بخورد؛ چون کلسیم زیادی دارد و کلسیم بیش‌ازحد در طول زمان می‌تواند به آسیب کلیه و تشکیل سنگ مثانه و کلیه کمک کند.
خرگوش جوان در حال رشد می‌تواند یونجه و پلت پایه یونجه بخورد و با نزدیک‌شدن به یک‌سالگی به‌تدریج به خوراک پایه تیموتی منتقل شود.
- نوع پلت را با سن خرگوش تطبیق دهید.
- گذار را به‌تدریج انجام دهید.
- برای خرگوش آبستن یا شیرده برنامه جدا از دامپزشک بگیرید.
منابع این بخش: [۱]
مدفوع نرم شبانه و ویتامین‌ها#
بیشتر مدفوع خرگوش دانه‌های ریز و خشک است، ولی در ساعات اولیه صبح مدفوع نرمی به نام سکوتروپ (cecotrope) هم تولید می‌کند که خودش می‌خورد و منبع مهم پروتئین، ویتامین و مواد مغذی است. این رفتار عادی است و نباید مهار شود.
ویتامین‌های گروه B و ویتامین K معمولاً توسط باکتری‌های طبیعی روده ساخته می‌شوند و مکمل آن‌ها عموماً لازم نیست. خرگوش به ویتامین‌های A، D و E در جیره نیاز دارد.
- نگران خوردن مدفوع نرم صبحگاهی نباشید.
- مکمل ویتامین را بدون نظر دامپزشک ندهید.
- تغییر ناگهانی شکل مدفوع را به دامپزشک اطلاع دهید.
منابع این بخش: [۱]
پلت خرگوش در هدویگ و نحوه خواندن برچسب آن#
غذای خشک خرگوش تاپ فید (Rabbit Daily Pellet Food) در بسته ۱ کیلوگرمی عرضه می‌شود، از نوع پلت است و در صفحه محصول پروتئین حداقل ۱۵٪، چربی ۳٪ و فیبر حداکثر ۲۰٪ ثبت شده است.
نکته مهم برای مقایسه با راهنمای بالا این است که منبع پلتی با ۱۵ تا ۲۰ درصد فیبر خام را توصیه می‌کند، ولی صفحه این محصول فقط «حداکثر ۲۰٪» فیبر را ذکر می‌کند؛ مقدار واقعی را روی بسته بخوانید. پلت فقط بخشی از جیره است و علف خشک باید همراه آن به‌طور نامحدود در دسترس باشد.
منابع این بخش: [۱]
چک‌لیست هفتگی و آب#
آب تازه باید همیشه در دسترس باشد. هفته‌ای یک‌بار بررسی کنید که علف خشک تمام نشده باشد، پلت به‌اندازه سهم روزانه داده شود، سبزی‌های خورده‌نشده برداشته شوند و گیاه ناایمنی در دسترس نباشد.
هر تغییر اشتها یا شکل مدفوع در خرگوش را جدی بگیرید و با دامپزشک آشنا به خرگوش مشورت کنید؛ طبق منبع، جیره کم‌فیبر خطر بیماری گوارشی جدی را بالا می‌برد.
- علف خشک را هر روز تازه کنید.
- پلت را با ترازو یا پیمانه ثابت بدهید.
- تغییر مدفوع یا کم‌خوری را زود پیگیری کنید.
منابع این بخش: [۱]
منابع و شواهد
شماره‌های داخل متن به همین فهرست اشاره می‌کنند. هر منبع در تاریخ ذکرشده بررسی شده است.
- منبع ۱بازیابی ۱ آبان ۱۴۰۵
